Upadłość konsumencka a działalność gospodarcza

Upadłość konsumencka to instytucja prawna, która umożliwia umorzenie części lub całości zobowiązań, a także przewiduje niższe, niż w innych sprawach koszty postępowania. Co do zasady, z procedury oddłużania mogą skorzystać konsumenci, a więc osoby fizyczne. Nie oznacza to jednak, czy uproszczenie postępowania to tylko niektóre z zalet upadłości konsumenckiej. Dostęp do tych korzyści nie przysługuje jednak wszystkim zainteresowanym. Nie ma wątpliwości, że mogą z nich skorzystać osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że ta droga jest zamknięta dla osób, które taką działalność prowadzą.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej – kto może to zrobić?

Ustawa regulująca upadłość konsumencką wymienia katalog podmiotów, które mogą skorzystać z tej instytucji i wbrew nazwie, nie są to tylko konsumenci. Prawo przewiduje, że z oddłużania mogą skorzystać osoby fizyczne, które nie mogą przeprowadzić postępowania upadłościowego w zwykłym trybie. Ustawa definiuje osoby fizyczne i są to:

  • komandytariusze spółki komandytowej i komandytowo-akcyjnej, wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, którzy samodzielnie nie prowadzą działalności gospodarczej,
  • osoby, które już przestały być wspólnikami spółki osobowej,
  • osoby prowadzące gospodarstwo rolne, jeśli nie prowadzą innej działalności gospodarczej,
  • osoby, które zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej, jeśli wcześniej nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości na ogólnych zasadach.

Upadłość konsumencka dla przedsiębiorcy

Jeśli przedsiębiorca chce znaleźć się wśród podmiotów uprawnionych do przeprowadzenia upadłości konsumenckiej, musi zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. 

Nowelizacja prawa upadłościowego, która weszła w życie w marcu 2020 roku, ułatwiła konsumentom wnioskowanie o upadłość konsumencka Gdańsk. Obecne przepisy zobowiązują sąd jedynie do zbadania, czy wnioskodawca jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej i czy jest niewypłacalny. Po weryfikacji tych przesłanek sąd dopuszcza wniosek jako zasadny i może rozpocząć uproszczone postępowanie upadłościowe. Dłużnik, który jeszcze do niedawna prowadził działalność gospodarczą, może skorzystać z upadłości konsumenckiej, jednak nie działa ona w analogiczny sposób, jak w przypadku przeciętnego konsumenta, ponieważ ogłoszenie upadłości byłego przedsiębiorcy nie jest tożsame z umorzeniem jego zobowiązań. 

Oddłużenie może nastąpić dopiero wtedy, gdy sąd wykluczy, że dłużnik nie doprowadził do swojej niewypłacalności z zamiarem lub też istotnie nie zwiększył jej stopnia w sposób celowy. Jeśli okaże się, że przedsiębiorca podczas prowadzenia działalności dopuszczał się nieostrożnych działań, które powiększały jego zobowiązania, sąd może nie zezwolić na przeprowadzenie procesu upadłościowego.

Znowelizowane prawo upadłościowe sprzyja dłużnikom, jednak warto pamiętać, że instytucja upadłości konsumenckiej nie jest zawsze najlepszym rozwiązaniem, dlatego warto wcześniej zasięgnąć rady specjalisty w tej kwestii.